Türkiye’de yabancılara ait araçlar ve yabancı plakalı araçların kullanımı, normal Türk plakalı araçlardan farklı bazı kurallara tabidir. Özellikle aracın Türkiye’de satın alınması ile yurt dışında kayıtlı bir aracın Türkiye’ye geçici olarak getirilmesi birbirinden farklı hukuki ve idari durumlar oluşturur. Bu nedenle araç plakası, aracın nereden satın alındığı, Türkiye’de nasıl tescil edildiği, aracın gümrük statüsü, araç sahibinin ikamet durumu ve aracı kimin kullandığı gibi konuların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
MA-MZ plakası nedir? MA-MZ plakaları, Türkiye’de yabancılara ait araçlar için kullanılan özel plaka grubudur. İlgili tescil mevzuatına göre, yabancı gerçek veya tüzel kişilere ait olup Türkiye içinde satın alınan veya yurt dışından getirilerek Türkiye’de tescil edilen araçlar MA-MZ grubundaki plakalarla tescil edilebilir. Dolayısıyla MA-MZ plakalı bir aracın mutlaka yurt dışından Türkiye’ye getirilmiş olması gerekmez. Türkiye’de yaşayan bir yabancı, Türkiye’de sıfır veya ikinci el bir araç satın aldığında ve araç kendi adına tescil edildiğinde, araç MA-MZ plakasıyla tescil edilebilir.
Bu nedenle MA-MZ plakası ile geçici ithalat kapsamında Türkiye’ye getirilen yabancı plakalı araç kavramlarını birbirine karıştırmamak gerekir. MA-MZ, yabancılara ait araçlar için kullanılan bir plaka grubudur. Buna karşılık, yurt dışında kayıtlı bir aracın Türkiye’ye geçici olarak getirilmesi gümrük mevzuatına tabi ayrı bir işlemdir ve bu araçlar için 185 gün, 730 gün ve gümrük yükümlülükleri gibi özel kurallar uygulanabilir.
Bir yabancı Türkiye’de araç satın alabilir mi? Evet. Türkiye’de yasal olarak bulunan yabancılar, gerekli kimlik ve tescil şartlarını yerine getirerek sıfır veya ikinci el araç satın alabilir ve araçlarını kendi adlarına tescil ettirebilirler. Araç Türkiye’de satın alınıp yabancı kişinin adına tescil edildiğinde, aracın tescil statüsüne göre MA-MZ plaka tahsis edilebilir. Ancak aracın MA-MZ plakalı olması, aracın mutlaka gümrük yoluyla geçici olarak Türkiye’ye getirildiği anlamına gelmez.
İkinci el araç satın alırken yalnızca aracın fiyatına ve teknik durumuna bakmak yeterli değildir. Satın alma işleminden önce aracın üzerinde haciz, rehin, tedbir veya başka bir devir kısıtlaması bulunup bulunmadığı; MTV ve diğer borçları; muayene durumu; zorunlu trafik sigortası ve araçla ilgili diğer kayıtlar kontrol edilmelidir. Devir işleminin resmi yollarla tamamlanması ve aracın yeni sahibinin adına doğru şekilde tescil edildiğinin kontrol edilmesi önemlidir.
Türkiye’de satın alınan MA-MZ plakalı araç ile yurt dışından geçici olarak getirilen araç aynı statüde değildir. Türkiye’de satın alınan ve Türkiye’de tescil edilen bir araç, Türkiye’de kayıtlı bir araç olarak değerlendirilir. Buna karşılık, başka bir ülkede tescilli olan ve Türkiye’ye geçici olarak getirilen araç gümrük mevzuatındaki geçici giriş rejimine tabidir. Bu nedenle 185 günlük yurt dışında bulunma şartı ve 730 günlük azami süre gibi kurallar, her MA-MZ plakalı araç için otomatik olarak uygulanmamalıdır. Aracın tescil ve gümrük statüsü mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.
Yurt dışından araç getirmek için 185 gün şartı nedir? Yurt dışında kayıtlı aracını Türkiye’ye geçici olarak getirmek isteyen kişiler bakımından temel şartlardan biri, kişinin son bir yıl içinde en az 185 gün Türkiye dışında bulunmuş olmasıdır. Bu hesaplama kişinin vatandaşlığına göre değil, Türkiye dışındaki ikamet ve giriş-çıkış kayıtlarına göre yapılır. Dolayısıyla sadece yabancı vatandaş olmak veya Türkiye’de ikamet iznine sahip olmak, yurt dışındaki bir aracı otomatik olarak Türkiye’ye geçici olarak getirme hakkı vermez.
Türkiye’de ikamet izni bulunan yabancıların geçici olarak getirdiği araç Türkiye’de ne kadar kalabilir? Yurt dışından geçici olarak getirilen araçlar bakımından, Türkiye’de geçerli ikamet izni bulunan yabancılara ikamet izinlerinin süresiyle bağlantılı olarak araç için süre verilebilir. Ancak bu süre hiçbir durumda 730 günü, yani iki yılı aşamaz. Dolayısıyla 730 gün her yabancı için otomatik olarak verilen sabit bir süre değildir; kişinin ikamet izni ve diğer yasal şartları da dikkate alınır.
Araçtan çıkıp tekrar Türkiye’ye girerek yeni 730 gün alınabilir mi? Hayır. Araç için verilen sürenin tamamen kullanılması halinde, kısa süreli bir yurt dışına çıkış ve yeniden Türkiye’ye giriş, otomatik olarak yeni bir 730 günlük süre başlatmaz. Yeniden giriş yapılabilmesi için kişinin ve aracın ilgili yasal şartları yeniden karşılaması gerekir. Özellikle daha önce verilen sürenin tamamen kullanılması halinde, aracın yeniden Türkiye’ye getirilebilmesi için aracın da belirli süre yurt dışında kalmış olması gerekir.
Bu nedenle “Arabayı birkaç günlüğüne Türkiye dışına çıkarıp tekrar getirerek iki yıllık yeni süre başlatabilirim” şeklindeki bilgi doğru değildir. Kullanılan süre, aracın gümrük statüsü ve kişinin yurt dışındaki bulunma süresi birlikte değerlendirilir. Eğer verilen sürenin tamamı kullanılmamışsa, kalan sürenin kullanılması açısından farklı kurallar uygulanabilir.
Yabancı plakalı aracı kimler kullanabilir? Bu konuda 2026 yılında önemli bir düzenleme yapılmıştır. Yurt dışında ikamet eden araç sahibinin Türkiye’de bulunması şartıyla, belirli koşulları sağlayan eşi, anne ve babası, büyükanne ve büyükbabası, çocukları ve torunları aracı kullanabilir. Ancak bu kişilerin de mevzuatta aranan şartları sağlaması, özellikle yurt dışında ikamet ediyor olmaları ve gerektiğinde akrabalık ile ikamet durumlarını belgeleyebilmeleri gerekir.
Burada önemli bir ayrıntı bulunmaktadır: Araç sahibinin Türkiye’de bulunması gerekir. Araç sahibi Türkiye dışına çıktığında, normal şartlarda yukarıda belirtilen aile bireyleri de aracı kullanamaz. Dolayısıyla araç sahibi Türkiye’den ayrılmışsa, eşinin, anne-babasının, büyükanne-büyükbabasının, çocuklarının veya torunlarının araçla Türkiye içinde seyahat etmeye devam etmesi mümkün değildir.
Akraba olmayan başka bir kişi aracı kullanabilir mi? Genel kural olarak, yabancı plakalı bir araç herkes tarafından kullanılamaz. Bir arkadaş, tanıdık, kardeş veya başka bir kişinin yalnızca araç sahibinden izin alması ya da vekâletname sahibi olması, ona otomatik olarak aracı kullanma hakkı vermez. Mevzuatta izin verilen kişiler ve istisnai durumlar dışında aracın başka kişiler tarafından kullanılması gümrük ve trafik mevzuatı açısından yaptırım doğurabilir.
Özellikle Türkiye’de ikamet eden ve izin verilen aile grupları içerisinde bulunmayan bir kişinin, araç sahibi Türkiye’de bulunsa dahi yabancı plakalı aracı kullanması konusunda dikkatli olunmalıdır. Vekâletname, tek başına gümrük mevzuatındaki kullanım kısıtlamalarını ortadan kaldırmaz. Acil durumlar için mevzuatta bazı istisnalar bulunmakla birlikte, bunlar normal ve sürekli araç kullanımı için genel bir izin olarak değerlendirilmemelidir.
MA-MZ plakalı ve Türkiye’de satın alınmış araçlarda kullanım şartları ayrıca değerlendirilmelidir. Türkiye’de yabancı bir kişi tarafından satın alınarak tescil edilen araçların ruhsat ve tescil kayıtlarında kullanım konusunda özel sınırlamalar bulunabilir. İlgili düzenlemelerde, Türkiye içinde satın alınan yabancıya ait araçların kullanımına ilişkin olarak araç sahibi, eşi ve çocukları ile belirli şartlarda resmi sözleşmeyle çalıştırılan şoförlere ilişkin hükümler bulunmaktadır. Bu nedenle MA-MZ plakalı bir araç için yalnızca “yabancı plakalı araç” şeklindeki genel kurala bakmak yerine, ruhsatta ve tescil kayıtlarında yer alan kullanım şartlarının da kontrol edilmesi gerekir.
Araç sahibi Türkiye’den ayrılırsa ne yapılmalıdır? Özellikle geçici ithalat kapsamında Türkiye’de bulunan araçlarda, araç sahibinin Türkiye dışına çıkması durumunda aracın kim tarafından kullanılabileceği konusunda dikkatli olunmalıdır. Araç sahibi Türkiye’de bulunmadığı dönemde, normal şartlarda aile bireylerinin dahi aracı kullanmasına izin verilmez. Araç sahibinin araçsız olarak Türkiye dışına çıkması halinde, gümrük mevzuatında aracın gümrüğe teslim edilmesi veya belirli şartlarda araç kullanılmayacağına ilişkin taahhütte bulunulması gibi seçenekler bulunmaktadır.
Sigorta ve araç muayenesi zorunludur. Türkiye’de kullanılan araçların geçerli zorunlu trafik sigortasının ve gerekli durumlarda geçerli araç muayenesinin bulunması gerekir. Yurt dışından geçici olarak getirilen araçlar bakımından da Türkiye’de geçerli sigorta şartı aranır. Yabancı plakalı olmak, aracın sigorta ve muayene yükümlülüklerinden muaf olduğu anlamına gelmez.
MTV ve diğer mali yükümlülükler: Türkiye’de tescil edilen MA-MZ plakalı araçlar bakımından Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve ilgili diğer mali yükümlülükler dikkate alınmalıdır. Özellikle Türkiye’de satın alınan ve Türkiye’de tescil edilen bir aracın vergi durumunun satın alma öncesinde kontrol edilmesi önemlidir. İkinci el araçlarda mevcut borçların ve devir kısıtlamalarının kontrol edilmesi, ileride yaşanabilecek sorunların önüne geçebilir.
Trafik cezaları ve otoyol, köprü ve tünel geçiş ücretleri: Yabancı plakalı araçlar Türkiye’deki trafik kurallarından muaf değildir. Trafik cezaları ile otoyol, köprü ve tünel geçiş ücretlerinin zamanında ödenmesi gerekir. Özellikle geçici ithalat kapsamında bulunan araçlarda ödenmemiş trafik cezaları veya geçiş ücretleri, aracın Türkiye’den çıkışı sırasında sorun oluşturabilir.
Süre aşımı halinde ceza uygulanabilir. Geçici ithalat kapsamında Türkiye’de bulunan aracın verilen sürenin sonunda Türkiye’den çıkarılması veya mevzuata uygun şekilde gümrük işlemlerinin tamamlanması gerekir. 2026 yılı için ilk, ikinci ve üçüncü ayda meydana gelen süre aşımına ilişkin sırasıyla 2.988 TL, 5.976 TL ve 8.964 TL tutarında cezalar uygulanmaktadır. Üç aydan daha uzun süreli ihlallerde ise Gümrük Kanunu’nun 238. maddesi kapsamında daha ağır yaptırımlar söz konusu olabilir.
İkinci el araç satın alacak yabancılar nelere dikkat etmeli? Araç satın almadan önce aracın ruhsat ve tescil bilgilerinin kontrol edilmesi, haciz, rehin, tedbir veya devir kısıtlaması bulunup bulunmadığının araştırılması, MTV ve diğer borçların kontrol edilmesi, araç muayenesinin geçerli olması ve zorunlu trafik sigortasının durumunun incelenmesi önemlidir. Devir işlemi resmi kanallar üzerinden tamamlanmalı ve araç yeni sahibinin adına tescil edilmeden ödeme süreci konusunda dikkatli olunmalıdır.
Özellikle MA-MZ plakalı ikinci el bir araç satın alırken, aracın yalnızca fiziksel olarak ve teknik açıdan incelenmesi yeterli değildir. Ruhsatta bulunan özel kullanım kayıtları, aracın tescil statüsü ve varsa devir veya kullanım kısıtlamaları mutlaka kontrol edilmelidir. Çünkü MA-MZ plakalı araçların tamamı aynı hukuki ve gümrük statüsüne sahip olmayabilir.
Bu bilgiler 2026 yılında yürürlükte bulunan resmi düzenlemeler ve kamu kurumlarının yayımladığı bilgilere göre hazırlanmıştır. Ancak kişinin vatandaşlığı, ikamet durumu, aracın Türkiye’de satın alınması veya yurt dışından getirilmesi, aracın tescil şekli ve gümrük statüsü gibi faktörler sonucu değiştirebilir. Bu nedenle özel durumlarda işlem yapılmadan önce ilgili Noter, Emniyet Trafik Tescil birimleri, Gümrük Müdürlüğü veya Ticaret Bakanlığı üzerinden güncel durumun teyit edilmesi önemlidir.
