انجمن حمایت از پناهندگان و پناهجویان (آرسا - ARSA) گزارش پژوهشی و حمایتی جدید خود با عنوان «موانع آموزش، حمایت و رفاه کودکان پناهنده و آواره در ترکیه: گزارشی مبتنی بر شواهد از قیصریه» را منتشر کرده است. این گزارش با هدف بررسی موانع و خطراتی تهیه شده است که بر دسترسی کودکان جابهجاشده اجباری به آموزش، امنیت، حمایت و سلامت روانی و اجتماعی تأثیر میگذارند.
این مطالعه در سال ۲۰۲۵ در قیصریه انجام شده و بر ترکیبی از دادههای تجمیعی ۱۲ ماهه حاصل از فعالیتهای مدیریت موارد حمایتی انجمن آرسا و شواهد کیفی بهدستآمده از گروههای گفتوگوی متمرکز با کودکان و والدین، مصاحبه با متخصصان و مشاهدات میدانی استوار است. صدای کودکان و خانوادهها در مرکز این پژوهش قرار دارد و جمعآوری اطلاعات با رعایت اصول مشارکت کودک، رضایت آگاهانه، محرمانگی و حفاظت از کودک انجام شده است.
یافتههای گزارش نشان میدهد که مشکلات کودکان پناهنده و سایر کودکان دارای تجربه جابهجایی اجباری، منفرد و جدا از یکدیگر نیستند؛ بلکه موانع اداری و حقوقی، مشکلات ثبتنام در مدرسه، محدودیتهای زبانی، فقر و فشارهای اقتصادی، تبعیض و قلدری، آسیبهای روانی و اجتماعی و دسترسی محدود به خدمات تخصصی یکدیگر را تشدید میکنند. در چنین شرایطی، حتی زمانی که کودکان و والدین اهمیت زیادی برای آموزش قائلاند، عوامل ساختاری میتوانند حضور منظم در مدرسه، پیشرفت تحصیلی، احساس تعلق و چشمانداز آینده کودکان را تضعیف کنند.
گزارش همچنین نشان میدهد که اختلال در دسترسی به آموزش میتواند با افزایش خطراتی مانند کار کودک، ازدواج زودهنگام، ناامنی و سایر راهبردهای منفی مقابلهای همراه شود. از سوی دیگر، کمبود حمایتهای روانی ـ اجتماعی پایدار، ضعف سازوکارهای ارجاع و پیگیری، و نبود مسیرهای روشن و قابل اعتماد برای گزارش موارد حمایتی، دسترسی کودکان به حمایت مؤثر را محدود میکند. این چالشها بهویژه برای کودکان دارای معلولیت، دختران نوجوان و خانوادههایی که با وضعیت حقوقی یا اقتصادی ناپایدار روبهرو هستند، میتواند پیچیدهتر باشد.
یکی از پیامهای اصلی این گزارش آن است که ثبتنام در مدرسه بهتنهایی به معنای دسترسی واقعی و برابر به آموزش نیست. برای تبدیل حضور رسمی در مدرسه به مشارکت مؤثر و احساس تعلق، باید همزمان به حمایت زبانی و آموزشی، مقابله با تبعیض و قلدری، حمایت روانی ـ اجتماعی، کاهش موانع اقتصادی و رفع مشکلات اداری توجه شود. گزارش بر ضرورت ایجاد مسیرهای هماهنگ میان بخشهای آموزش، حمایت از کودک، سلامت، خدمات روانی ـ اجتماعی و حمایتهای اجتماعی تأکید میکند.
بر اساس یافتههای پژوهش، سه اولویت اصلی برای اقدام و حمایت مطرح شده است: کاهش موانع اداری دسترسی به آموزش از طریق ایجاد دستورالعملهای روشن و یکسان؛ گسترش خدمات روانی ـ اجتماعی و مسیرهای ارجاع و حمایت از کودک در مدارس و جامعه؛ و تقویت تابآوری اقتصادی خانوادهها از طریق حمایتهای هدفمند، کمک به هزینههای رفتوآمد و لوازم آموزشی و پیوند با خدمات معیشتی و حمایت اجتماعی.
این گزارش تلاش میکند فاصله میان تجربه میدانی و سیاستگذاری را کاهش دهد و شواهد حاصل از زندگی و تجربه کودکان، والدین و متخصصان را به پیشنهادهای عملی برای نهادهای دولتی، شهرداریها، مدارس، سازمانهای بشردوستانه و جامعه مدنی تبدیل کند. اگرچه یافتههای این مطالعه از نظر آماری قابل تعمیم به همه کودکان پناهنده در ترکیه نیست، اما الگوهای شناساییشده میتواند برای درک شرایط مشابه در سایر شهرها و مناطق دارای جمعیتهای جابهجاشده اجباری نیز مفید باشد.
این پژوهش توسط انجمن حمایت از پناهندگان و پناهجویان (آرسا - ARSA) انجام شده و در چارچوب پروژه «تقویت حقوق و مشارکت کودکان پناهنده در ترکیه» با حمایت Terre des Hommes صورت گرفته است.
_page-0001.jpg)
Büyüt
.png)
Büyüt
.png)