فرزندخواندگی یک روند حقوقی است که طی آن کودکی که رابطهی خونی با والدین جدید ندارد، بهصورت قانونی عضوی دائمی از خانوادهی آنها میشود. این رابطهی قانونی تمام حقوق و مسئولیتهای والدگری را برای فرزندخوانده و والدین ایجاد میکند، همانند اینکه کودک از ابتدا فرزند بیولوژیکی آنها بوده باشد.
فرزندخواندگی فرصتی برای فراهم کردن یک خانهی امن، پرمحبت و باثبات برای کودکانی است که به حمایت و مراقبت نیاز دارند. این روند شامل مراحل حقوقی و اداری است تا منافع عالی کودک تضمین شود و والدین پذیرفتهشده توانایی ایجاد محیطی سالم و حمایتکننده را داشته باشند.
مرجع مسئول فرزندخواندگی در ترکیه
در کشور ترکیه، روند فرزندخواندگی تحت نظارت اداره کل خدمات کودک وابسته به وزارت خانواده و خدمات اجتماعی انجام میشود. فرزندخواندگی به دو نوع تقسیم میشود:
-
فرزندخواندگی داخلی: مطابق با "آییننامه فعالیتهای واسطهگری در فرزندخواندگی کودکان خردسال" اجرا میشود. درخواستها باید از طریق مدیریت استانی مربوطه انجام شود.
-
فرزندخواندگی بینالمللی: بر اساس "کنوانسیون لاهه در زمینه فرزندخواندگی بینالمللی" انجام میشود و تنها توسط مرجع مرکزی تعیینشده از سوی وزارتخانه اداره میگردد.
چه کسانی میتوانند فرزندخوانده بپذیرند؟ شرایط لازم برای فرزندخواندگی
برای پذیرش فرزندخوانده، شرایط زیر باید رعایت شود:
-
فرد متقاضی باید حداقل بهمدت یک سال از کودک مراقبت کرده باشد.
-
فرزندخواندگی باید در جهت منافع عالی کودک باشد.
-
حقوق فرزندان دیگر (بیولوژیکی یا فرزندخوانده) نباید خدشهدار شود.
-
زوجهای متأهل باید حداقل پنج سال از ازدواجشان گذشته باشد یا هر دو نفر بالای ۳۰ سال سن داشته باشند.
-
افراد مجرد باید حداقل ۳۰ سال داشته باشند.
-
در صورت فرزندخواندگی فرزند همسر، زوج باید حداقل دو سال ازدواج کرده باشند یا متقاضی بالای ۳۰ سال باشد.
-
باید حداقل ۱۸ سال اختلاف سنی بین متقاضی و کودک وجود داشته باشد.
-
کودک (در صورت داشتن قدرت تشخیص) و ولی قانونی او باید رضایت کتبی خود را اعلام کنند.
-
والدین متقاضی باید حداقل تحصیلات ابتدایی داشته باشند.
-
رضایت والدین اصلی (در صورت وجود) الزامی است، مگر در مواردی که از نظر قانونی مستثنی شده باشند.
طرح دعوای فرزندخواندگی در دادگاه
فرزندخواندگی تنها با تصمیم دادگاه خانواده امکانپذیر است و نمیتوان آن را بهصورت غیرقضایی لغو یا ایجاد کرد. در دادگاه، شرایط زیر بررسی میشود:
-
انطباق با مقررات قانونی
-
تأمین منافع و رفاه کودک
-
دریافت اظهارات والدین و کودک (در صورت توانایی ذهنی)
برای طرح دعوا، داشتن وکالتنامه مخصوص فرزندخواندگی الزامی است. وکالتنامههای عمومی معتبر نیستند.
کدام دادگاه مسئول رسیدگی به فرزندخواندگی است؟
-
دادگاه خانواده مرجع اصلی رسیدگی به پروندههای فرزندخواندگی است.
-
در مناطقی که دادگاه خانواده وجود ندارد، دادگاه حقوقی درجه اول صلاحیت رسیدگی دارد.
-
دادخواست باید در محل اقامت قانونی والدین متقاضی ارائه شود.
طرفین دعوای فرزندخواندگی چه کسانی هستند؟
-
خواهان (شاکی): فرد یا زوج متقاضی فرزندخواندگی
-
خوانده (مدعیعلیه): مؤسسه مسئول نگهداری کودک یا ولی قانونی
-
کودک از نظر قانونی جزء طرفین دعوا محسوب نمیشود.
پرسشهای متداول
آیا قراردادی برای فرزندخواندگی وجود دارد؟ خیر. فرزندخواندگی بر اساس تصمیم دادگاه انجام میشود، نه یک قرارداد.
آیا بدون مراجعه به دادگاه میتوان کودک را به فرزندخواندگی پذیرفت؟ خیر. تنها راه قانونی، صدور حکم دادگاه است.
روند فرزندخواندگی چگونه است؟ با مراجعه به مدیریت استانی وزارت خانواده و خدمات اجتماعی، مدارک لازم ارائه میشود. پس از ارزیابی و بازدید خانگی، پرونده به دادگاه ارجاع میشود.
آیا میتوانم خواهرزاده یا برادرزادهام را به فرزندی بپذیرم؟ در اصل، نسبتهای خانوادگی درجه یک مجاز به فرزندخواندگی نیستند، مگر در شرایط خاص مانند پذیرش فرزند بیولوژیکی همسر.
آیا اطلاعات شناسنامه کودک تغییر میکند؟ بله. پس از فرزندخواندگی، نام پدر و مادر جدید در اسناد رسمی کودک ثبت میشود.
آیا خانوادههای سرپرست حمایت مالی دریافت میکنند؟ بله. از سال ۲۰۲۴، خانوادههای سرپرست ماهانه بین ۸۵۰ تا ۱۲۵۰ لیر ترکیه کمک مالی دریافت میکنند.
آیا به وکالتنامه خاص نیاز است؟ بله. برای رسیدگی حقوقی به فرزندخواندگی، باید وکالتنامه خاص و صریح ارائه شود.
کدام دادگاه رأی نهایی را صادر میکند؟ دادگاه خانواده صلاحیتدار در محل اقامت والدین متقاضی، یا در نبود آن دادگاه حقوقی درجه اول.
روند قضایی چقدر طول میکشد؟ بسته به پرونده، معمولاً بین چند ماه تا یک سال زمان نیاز است.
چه کودکانی را نمیتوان به فرزندخواندگی پذیرفت؟ کودکانی که (در صورت داشتن درک) رضایت نمیدهند یا اولیای قانونیشان اجازه نمیدهند، قابل فرزندخواندگی نیستند.
آیا نام خانوادگی یا نام پدر کودک تغییر میکند؟ بله. والدین جدید میتوانند درخواست تغییر نام و نام خانوادگی کودک را به دادگاه ارائه دهند.
.jpg)