ترکیه، 02/07/2025 – طی هفته‌های اخیر و در پی درگیری‌های منطقه‌ای، دولت ایران روند اخراج دسته‌جمعی مهاجران افغان را به‌طرز بی‌سابقه‌ای تشدید کرده است. روزانه هزاران تن از افغان‌ها، از کودکان و زنان باردار گرفته تا سالمندان و بیماران، بدون طی هیچ روند قانونی، بدون ارزیابی وضعیت فردی، بدون توجه به شرایط وخیم افغانستان، از مرزها اخراج می‌شوند. تنها در یک هفته اخیر، بیش از ۱۰۰ هزار افغان به افغانستان بازگردانده شده‌اند. پیش‌بینی می‌شود این روند در سال ۲۰۲۵ به بازگشت اجباری بیش از ۲ میلیون افغان از ایران منجر شود

این اقدامات نه تنها نقض صریح اصل «منع بازگرداندن اجباری» مندرج در کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان است، بلکه با اصول اولیه حقوق بشر و ارزش‌های انسانی در تضاد کامل قرار دارد

در کنار اخراج‌های گسترده، شاهد افزایش بازداشت‌های خودسرانه، پرونده‌سازی‌های سیاسی، خشونتهای فزیکی مأمورین امنیتی، افزایش تحقیر، زخم زبانی گسترده در پاک‌ها و اماکن عمومی و دامن زدن به فضای اتهام‌زنی علیه مهاجران افغان در ایران هستیم. رسانه‌های رسمی و مقامات امنیتی جمهوری اسلامی در اقدامی بی‌سابقه، مهاجران افغان را به جاسوسی برای اسرائیل متهم کرده‌اند؛ اتهاماتی که نه تنها بی‌اساس و ساختگی است، بلکه آشکارا ابزاری برای فرافکنی و مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های سرکوبگرانه داخلی به شمار می‌آید

این پناهجویان که امروز به اتهام جاسوسی بار دیگر آواره شده‌اند، همان‌هایی هستند که در روزهای سخت، شانه‌به‌شانه شما ایستاده و در جنگ‌های منطقه‌ای قربانی شدند، کشته و زخمی دادند. همان‌هایی که سال‌ها پیش، به نیابت از شما، به جنگ سوریه فرستاده شدند تا برای منابع جمهوری استلام در آن کشور بجنگند. همان روزها که وضعیت شما در برابر دشمنان مناسب بود و قدرت در دستان‌تان بود، آن‌ها را قهرمان می‌نامیدید، آن‌ها جاسوس نبودند. اما امروز، که شرایط تغییر کرده، به بهانه واهی جاسوسی، آنان را تحقیر می‌کنید و با برچسب‌های ساختگی، زمینه اخراج و سرکوب‌شان را فراهم می‌کنید؟ این نهایت بی‌انصافی و سوءاستفاده از انسان‌هایی است که قربانی سیاست‌های شما بوده‌اند

در این میان، وضعیت اخراج‌شدگان افغان پس از بازگشت به کشور نیز فاجعه‌بار است. افغانستان کشوری است که با بحران عمیق امنیتی، اقتصادی، آموزشی و اجتماعی روبه‌رو است و در حال حاضر، هیچ بستر امن و پایداری برای بازگشت مهاجران فراهم نیست. گزارش‌های نهادهای بین‌المللی از وضعیت مهاجران بازگشتی در مرزها، از جمله نبود سرپناه، سوءتغذیه، شیوع بیماری‌های خطرناک، نبود خدمات روان‌درمانی و موارد متعدد خشونت جنسی به‌ویژه علیه زنان و کودکان حکایت دارد

انجمن آرسا، به‌عنوان یک نهاد مستقل حامی حقوق پناهندگان، با تأکید بر اصول انسانی و تعهدات بین‌المللی، موارد زیر را به‌صراحت اعلام می‌دارد:

 

  • اخراج اجباری، بازداشت خودسرانه و برخورد تحقیرآمیز با مهاجران افغان در ایران، نقض آشکار حقوق بشر و اصول بین‌المللی است و باید فوراً متوقف شود.
  • اتهامات بی‌اساس جاسوسی علیه مهاجران افغان، ابزار سرکوب و فرافکنی است و نباید از سوی جامعه جهانی پذیرفته شود.
  • دولت ایران موظف است بر اساس تعهدات خود در چارچوب کنوانسیون‌های بین‌المللی، از حقوق انسانی، کرامت و امنیت مهاجران افغان، به‌ویژه زنان، کودکان و افراد آسیب‌پذیر، حفاظت کند.
  • ما از تمامی دولت‌های جهان، سازمان ملل، کمیساریای عالی پناهندگان، صلیب سرخ، و نهادهای مدافع حقوق بشر می‌خواهیم با فوریت برای توقف اخراج‌های اجباری، تأمین کمک‌های فوری انسانی، ایجاد مسیرهای قانونی و امن برای اسکان مجدد افراد در معرض خطر و نظارت مستقل بر رفتار دولت ایران اقدام کنند.
  • جامعه بین‌المللی باید توجه داشته باشد که میلیون‌ها مهاجر افغان قربانی سیاست‌های منطقه‌ای و ابزار سرکوب داخلی جمهوری اسلامی شده‌اند. این بحران، صرفاً یک موضوع داخلی ایران یا افغانستان نیست، بلکه یک مسئله انسانی و بین‌المللی است که مستلزم واکنش جدی و فوری است. 

انجمن آرسا هم‌صدا با تمام قربانیان این بحران، از وجدان بیدار جهانی، رسانه‌ها، سازمان‌های مدافع حقوق بشر و مردم آزاده می‌خواهد در برابر این ظلم آشکار، سکوت نکنند

ما فراموش نمی‌کنیم و نمی‌گذاریم این نقض فاحش کرامت انسانی و حقوق مهاجران در سکوت بماند

 

برای سوالات رسانه ای لطفا با شماره و ایمیل زیر ارتباط بگیرید:

آدرس ایمیل: info@arsa.org.tr

شماره تلفن: 903522225481+

 

درباره انجمن آرسا - ARSA:

انجمن حمایت از پناهندگان و پناهجویان - ARSA یک سازمان غیرانتفاعی است که به ترویج و حمایت از حقوق پناهندگان و مهاجران در ترکیه و سراسر جهان تلاش دارد. ما از طریق حمایت، تحقیق و برنامه‌های حمایتی مستقیم، خستگی‌ناپذیر برای ایجاد دنیایی مسالمت‌آمیزتر و دلسوزتر برای کسانی که از آزار و اذیت و خشونت می‌گریزند، کار می‌کنیم